Wordt uw gezicht plotseling scheef?
Wordt uw gezicht plotseling scheef, kunt u één oog niet goed sluiten of voelt uw gezicht slap aan? Dan kan er sprake zijn van de Ziekte van Bell, ook wel een perifere aangezichtsverlamming genoemd. Dit kan schrikken zijn en invloed hebben op spreken, eten en uw gezichtsuitdrukking.
Veel mensen zoeken hulp omdat ze merken dat hun herstel niet vanzelf gaat of omdat ze restklachten houden. Een orofaciaal fysiotherapeut (gespecialiseerd in het hoofd-halsgebied) kan u begeleiden bij het herstel en helpen om de controle over uw gezichtsspieren terug te krijgen.
Wat is de Ziekte van Bell (perifere aangezichtsverlamming)?
De Ziekte van Bell is een plotseling optredende verlamming van de spieren aan één kant van het gezicht. Deze wordt veroorzaakt door een probleem met de aangezichtszenuw (nervus facialis), die de spieren in het gezicht aanstuurt.
Bij een perifere aangezichtsverlamming werkt deze zenuw tijdelijk minder goed of helemaal niet. Daardoor kunnen de spieren niet goed bewegen. Dit leidt tot een scheef gezicht of verminderde controle over mimiek.
In de meeste gevallen herstelt de zenuw gedeeltelijk of volledig, maar dit proces kan weken tot maanden duren. Soms blijven er klachten bestaan, zoals spierspanning of ongewenste bewegingen.
Symptomen van de Ziekte van Bell
De klachten ontstaan meestal plotseling en zijn vaak aan één kant van het gezicht aanwezig.
Veelvoorkomende symptomen
- scheefstand van het gezicht
- mondhoek hangt naar beneden
- moeite met praten of duidelijk articuleren
- niet goed kunnen sluiten van het oog
- verminderd knipperen
- kwijlen of moeite met drinken
- verlies van mimiek (bijvoorbeeld niet kunnen lachen of fronsen)
Andere mogelijke klachten
- gevoel van spanning of stijfheid in het gezicht
- overgevoeligheid voor geluid
- veranderde smaak
- tranen of juist een droog oog
- vermoeidheid van de gezichtsspieren
In een later stadium kunnen ook zogenaamde synkinesieën ontstaan: onbedoelde meebewegingen, zoals een oog dat sluit tijdens lachen.
Mogelijke oorzaken
De exacte oorzaak van de Ziekte van Bell is niet altijd duidelijk, maar er wordt vaak gedacht aan een ontsteking van de aangezichtszenuw. Factoren die een rol kunnen spelen:
- virusinfecties (zoals herpes simplex)
- verminderde weerstand
- stress of overbelasting
- kou of tocht
- hormonale veranderingen
Door de ontsteking zwelt de zenuw op in een smalle doorgang in de schedel, waardoor de functie tijdelijk verstoord raakt.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Bij een plotselinge aangezichtsverlamming is het belangrijk om altijd eerst contact op te nemen met de huisarts. Deze beoordeelt of er sprake is van de Ziekte van Bell of een andere oorzaak.
Neem contact op met een fysiotherapeut wanneer:
- het herstel uitblijft na enkele weken
- u moeite houdt met spreken, eten of mimiek
- er restklachten ontstaan zoals stijfheid of pijn
- u ongewenste bewegingen (synkinesieën) ontwikkelt
- u onzeker bent over hoe u uw gezichtsspieren moet gebruiken
Vroege begeleiding kan helpen om het herstel te optimaliseren en verkeerde bewegingspatronen te voorkomen.
Hoe kan een orofaciaal fysiotherapeut helpen?
Een orofaciaal fysiotherapeut is gespecialiseerd in klachten van het gezicht, de kaak en de nek. Bij een aangezichtsverlamming richt de behandeling zich op het herstellen van spiercontrole en het voorkomen van complicaties.
Tijdens het eerste consult wordt onder andere gekeken naar de beweeglijkheid van uw gezichtsspieren, de mate van herstel, eventuele meebewegingen en de invloed van de klachten op uw dagelijks leven. Op basis hiervan wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld.
Behandeling in de praktijk: mime therapie
Bij een perifere aangezichtsverlamming wordt gewerkt met mime therapie: een specifieke behandelmethode gericht op het herstellen van de controle over de gezichtsspieren en het verbeteren van de symmetrie van het gezicht.
Onderdelen van de behandeling
- uitleg over het herstelproces en wat u kunt verwachten
- massage- en ontspanningstechnieken voor de gezichtsspieren
- gerichte oefeningen voor mimiek en spiercontrole
- aanleren van bewust en ontspannen bewegen van het gezicht
- voorkomen en verminderen van synkinesieën (meebewegingen)
- adviezen voor oogverzorging, eten en spreken
De behandeling wordt afgestemd op de fase van herstel. Rustig en gedoseerd oefenen is hierbij belangrijk: te intensief trainen kan het herstel juist verstoren.
Veelgestelde vragen over aangezichtsverlamming
In de meeste gevallen herstelt de zenuw gedeeltelijk of volledig. Dit proces kan weken tot maanden duren. Soms blijven restklachten bestaan; gerichte begeleiding kan dan helpen.
Mime therapie is een specifieke behandelmethode bij aangezichtsverlamming, gericht op het herstellen van de controle over de gezichtsspieren, het verbeteren van symmetrie en het voorkomen van ongewenste meebewegingen.
Oefenen is belangrijk, maar de juiste dosering en techniek zijn essentieel. Te intensief of verkeerd oefenen kan het herstel verstoren. Laat u hierbij begeleiden.
Synkinesieën zijn onbedoelde meebewegingen die kunnen ontstaan tijdens het herstel, zoals een oog dat sluit tijdens lachen. Met gerichte therapie kunnen deze verminderd of voorkomen worden.
Bij een plotselinge aangezichtsverlamming altijd direct. De huisarts beoordeelt of er sprake is van de Ziekte van Bell of een andere oorzaak.
Begeleiding bij herstel van uw aangezichtsverlamming
Een aangezichtsverlamming heeft veel impact: op uw uiterlijk, uw spreken en uw zelfvertrouwen. Met de juiste begeleiding kunt u stap voor stap werken aan herstel van controle over uw gezichtsspieren.
Heeft u een aangezichtsverlamming (gehad) en houdt u klachten? Neem gerust contact op voor advies of het maken van een afspraak. We denken graag met u mee.